Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс пристигна на состаноците што треба да ги утврдат следните чекори во спроведувањето на привремениот договор за прекин на огнот, но тензиите на терен се закануваат со целосно нарушување на дипломатскиот процес. Венс и неговата сопруга слетаа во воздухопловната база Емен во близина на Луцерн во 5:59 часот наутро, изјави портпаролот.
Советник на ајатолахот: САД не ја спроведуваат првата точка од договорот со Иран - прекинот на огнот
Американско-иранските разговори, кои започнуваат денес во швајцарскиот Биргеншток и ќе траат неколку дена, започнуваат во сенка на обвинувањата на Техеран дека Вашингтон не ја спроведува првата точка од привремениот договор од 14 точки, тензиите околу Ормутскиот теснец и најавата на Трамп за можна загуба на животи ако разговорите не успеат.
Венс слета утрово, Иранците синоќа
Венс слета во Швајцарија рано наутро во недела и се очекува да му се придружат американската делегација во чиј состав се Џаред Кушнер и специјалниот пратеник за Блискиот Исток Стив Виткоф. Иранската делегација, составена од претседателот на парламентот Мохамед Багер Галибаф и министерот за надворешни работи Абас Арагчи, пристигна во сабота навечер.
Пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф и командантот на вооружените сили, фелдмаршал Асим Мунир, учествуваат во разговорите како медијатори.
Нуклеарната програма и иднината на преговорите
Доколку преговарачите успеат да ја премостат кризата околу Либан и Ормутскиот теснец, следната фаза од разговорите ќе се фокусира на нуклеарната програма на Иран. Венс изрази надеж дека ќе се постигне „напредок“ по ова прашање овој викенд. Според првичниот рамковен договор, Техеран вети дека „нема да стекнува ниту да развива нуклеарно оружје“.
Сепак, клучната одлука за тоа што да се прави со залихите од збогатен нуклеарен материјал на Иран е одложена до конечниот договор, кој мора да се договори во рок од 60 дена. Ова прашање беше една од главните точки на спор во минатото и претставува голема пречка за постигнување трајно решение.
Спорот околу Ормускиот теснец
Како одговор на израелските напади во Либан, иранската војска во саботата објави дека повторно го затвора стратешки важниот Ормуски теснец. Иранската револуционерна гарда (ИРГЦ) соопшти дека израелските напади ги прекршиле обврските за прекин на огнот и дека теснецот, кој беше повторно отворен по договорот меѓу САД и Иран, затоа мора да биде затворен. Техеран ги обвинува САД за кршење на договорот бидејќи не ја имплементирале клаузулата за „итно и трајно прекинување на воените операции на сите фронтови, вклучително и во Либан“.
Сепак, Централната команда на САД (ЦЕНТКОМ) ги негираше иранските тврдења. Портпаролот Тим Хокинс рече дека превозот сè уште се одвива и дека „Иран не го контролира Ормускиот теснец“. Според податоците на ЦЕНТКОМ, 55 трговски бродови што превезувале повеќе од 17 милиони барели нафта поминале низ теснецот во саботата.
Податоците за следење анализирани од BBC Verify покажаа дека најмалку пет танкери поминале низ теснецот во саботата, додека неколку бродови се чини дека направиле полукружни свртувања во областа, објави BBC. Претседателот Доналд Трамп се закани дека ќе воведе тарифи за превозот ако конечно не се постигне договор со Техеран.
Либан како главна пречка
Токму поради ескалацијата на насилството, на агендата во Швајцарија беше додадена итна седница за Либан, што ќе биде првата тема на дискусија, изјави во неделата дипломат запознаен со состанокот, објави CNN. Техеран изјави дека нема да продолжи со преговорите сè додека Израел не ги запре нападите во Либан. Ирански функционер изјави дека завршувањето на конфликтот во Либан е „најважната точка на агендата на иранската делегација“.
Дополнително ги комплицираат работите жестоките борби меѓу Израел и Хезболах, милитантна група поддржана од Иран. И покрај прогласеното примирје, серија израелски воздушни напади во Либан убија најмалку 47 лица само во саботата, соопшти Министерството за здравство. Израелските одбранбени сили (ИДФ) соопштија дека погодиле 80 цели поврзани со Хезболах, убивајќи „десетици“ нивни борци и ја потврдија смртта на четворица свои војници. Хезболах, пак, го обвини Израел дека се обидува да го „саботира“ поширокиот американско-ирански договор со групата преку своите напади. Потпретседателот Венс понуди пооптимистички поглед на ситуацијата пред неговото заминување за Швајцарија. На прашањето за борбите, тој рече: „Ситуацијата таму всушност се подобрува и малку се смирува“. Тој додаде дека целта е да се обезбеди дека „и Израел и Либан се безбедни и сигурни“.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
