На чекор од ТРЕТА СВЕТСКА ВОЈНА?

Копнената инвазија ќе доведе до Трета светска војна и ќе се претвори во гробница за американските војници, изјави претседателот на иранскиот парламент Мохамед Багер Галибаф.

„Американците ќе бидат пречекани од милион војници - им велиме на американските војници: добредојдовте во пеколот“, се закани Калибаф.

Во своето обраќање до иранскиот народ, тој рече дека светот веќе влегол во „голема глобална војна“ и повика на подготовки за долг и тежок конфликт.

Тој нагласи дека Иран ќе излезе како победник и нема да дозволи неговите непријатели да се повлечат без последици. Тој го обвини американскиот претседател Доналд Трамп дека јавно се залага за преговори, додека тајно подготвува копнена инвазија, велејќи дека иранските сили веќе чекаат влез на американски војници.

Тој додаде дека нападите нема да престанат и дека Иран е свесен за слабоста на својот противник. Заканата на претседателот на иранскиот парламент доаѓа во време кога светските медиуми, повикувајќи се на извори од Пентагон, сè повеќе ја разгледуваат можноста за копнена операција на САД против Иран.

Според американските и британските медиуми, повикувајќи се на високи извори од Пентагон, администрацијата на Трамп разгледува сценарија за ограничен копнен ангажман, при што илјадници војници веќе се распоредени и планирани за Блискиот Исток, вклучувајќи маринци, падобранци и воздухопловни елементи.

Таквото распоредување сигнализира високо ниво на воена подготвеност, но не укажува на конечна одлука за интервенција. Копнената опција сè уште е условена од исходот на дипломатските обиди и останува една од опциите во рамките на поширокиот арсенал на притисок врз Техеран. Планираните операции, според достапните проценки, не би претставувале класична инвазија од големи размери, туку насочени, временски ограничени акции што би траеле околу два месеци.

Фокусот би бил на комбинација од специјални сили, поморски амфибиски единици и пешадија, со акцент на брзо заземање на стратешки точки и уништување на клучна воена инфраструктура. Во овој контекст, островот Харг, главната точка за извоз на нафта на Иран, низ која минува околу 90 проценти од извозот на сурова нафта на Иран, често се споменува како една од потенцијалните цели.

Контролата на островот би имала важно стратешко и економско влијание и би можела да послужи како средство за вршење притисок врз Техеран, особено во контекст на повторното отворање на Ормутскиот теснец. Сепак, токму ова сценарио носи голем број сериозни ризици.

Островот Харг се наоѓа многу блиску до иранскиот брег, изложувајќи ги американските сили на директен оган и асиметрични закани. Иран има широк спектар на средства, од балистички и крстосувачки ракети до беспилотни летала со FPV, ракетна артилерија и подводни мини.

Во таква средина, дури и релативно ограничена операција може брзо да ескалира во интензивен конфликт со голем број жртви.

Американскиот тинк-тенк FDD предупредува дека заземањето и долгорочната окупација на Харг би можеле да имаат спротивен ефект: наместо брза стратешка добивка, операцијата веројатно би резултирала со значителни загуби, продолжување на конфликтот и проширување на воената зона. Дури и ако почетната фаза од операцијата беше успешна, одржувањето на контролата врз островот би барало континуирана логистичка поддршка од море и воздух, дополнително оптоварувајќи ги американските сили и отворајќи нови ранливости.

Хутите исто така се закануваат

Ормутскиот теснец, низ кој поминува голем дел од глобалната трговија со нафта, исто така претставува посебен предизвик. Секоја ескалација во оваа област би имала глобални последици за енергетските пазари. Затоа некои анализи наведуваат дека една од индиректните цели на потенцијалната операција е да се создадат услови за стабилизација или повторно отворање на теснецот, но преку воен притисок, а не нужно преку целосна контрола на територијата.

Логистички, американските сили би се соочиле со сложени операции. Амфибиските групи, поддржани од маринци и специјални сили, би морале да дејствуваат близу до непријателскиот брег, под постојана закана од ракети и беспилотни летала. Воздухопловните сили би биле ангажирани во заштита и поддршка, вклучувајќи хеликоптери и транспортни авиони, кои би биле особено ранливи за време на мисиите за снабдување со ниски летови.

Поморските сили, вклучувајќи ги и уништувачите, би биле дополнително оптоварени со задачи за ракетна одбрана, што би можело да ја ограничи нивната способност да извршуваат други операции, како што е заштита на танкери.

Во исто време, потенцијалната операција би барала и широка воздушна кампања по должината на иранскиот брег со цел да се неутрализираат системите што би можеле да ги загрозат американските позиции. Но, дури и со интензивни воздушни напади, целосното елиминирање на копнените закани останува многу тешко.

Според проценките, Иран би можел да користи слоевита одбрана и комбинација од различни видови оружје, вклучувајќи координирани напади со беспилотни летала и ракети. Иранските власти веќе се заканија дека секоја копнена операција би предизвикала верижни напади врз речиси целата нафтена и гасна инфраструктура во регионот, што би можело да предизвика нагло зголемување на цените на енергијата на глобалниот пазар.

Особено е важно да се нагласи дека таквата воена акција не гарантира отворање на Ормутскиот теснец, туку, напротив, би можела дополнително да ја комплицира ситуацијата. Во исто време, јеменските Хути се заканија дека ќе го затворат Теснецот Баб ел Мандеб, што дополнително би ги загрозило клучните глобални бродски патишта.

Трамп под голем притисок

И покрај овие ризици, Трамп се обидува, според аналитичарите, да излезе како победник од овој конфликт. Американскиот претседател е под голем притисок и се соочува со сериозни проблеми бидејќи нема јасна стратегија за излез од војната.

Политичкиот контекст во САД дополнително ја комплицира ситуацијата. Некои пратеници, и демократи и републиканци, изразуваат загриженост за можноста за уште една голема војна на Блискиот Исток. Јавноста е исто така претпазлива, а анкетите покажуваат дека повеќето Американци не поддржуваат копнена интервенција или поширок воен ангажман против Иран, што дополнително го стеснува политичкиот простор за таква одлука.

Во меѓувреме, во Либан продолжуваат жестоките борби меѓу израелските сили, кои се обидуваат да навлезат длабоко во внатрешноста на земјата, и борците на Хезболах. Израел интензивно го напаѓа јужен Либан, со масовно раселување на населението и уништување на нивните домови. По селата со мнозинско шиитско муслиманско население, на удар беа и населбите со христијанско малцинство. Особено погодени беа селата Бинт Џбеил, Рмеиш и Кана, кои имаат посебно симболично значење во христијанската традиција како место каде што се верува дека Исус ја претворил водата во вино.