Трамп ги потцени Иранците. Вашингтон не очекуваше дека нападот врз Иран ќе доведе до сериозно зголемување на цените на нафтата и гасот на светските пазари, пишува „Њујорк тајмс“ (NYT), повикувајќи се на разговори со 12 претставници на американската администрација.
Некои се отворено песимистички настроени во врска со недостатокот на јасна стратегија за завршување на војната, но внимаваат да не му ја покажат директно на претседателот, кој постојано изјавува дека операцијата била целосен успех.
Се чини дека Белата куќа не успеала да ги предвиди инаку лесно предвидливите економски последици од војната на Блискиот Исток: вртоглаво зголемување на цените на нафтата, пад на берзите и нарушени синџири на снабдување што ја хранат инфлацијата и го задушуваат растот, пишува британскиот „Гардијан“.
Внатрешните документи и изјавите на американските претставници укажуваат дека Белата куќа го потценила обемот и директноста на иранската реакција, оценува „Њујорк тајмс“.
Десет дена пред американскиот претседател Доналд Трамп да нареди напад врз Иран, министерот за енергетика Крис Рајт ги увери новинарите дека не е загрижен дека неизбежна војна може да ги наруши испораките на нафта на Блискиот Исток и да предизвика хаос на глобалните пазари. Дури и за време на нападот на САД и Израел врз Иран минатиот јуни, немаше многу нарушувања на пазарите, истакна Рајт.
Цените на нафтата скокнаа минатото лето, а потоа паднаа. Некои од советниците на Трамп зборуваа слично. Сепак, по десет дена војна, јасно е колку беа погрешни овие проценки, со речиси прекинат сообраќај низ Ормутскиот теснец и скок на светските цени на нафтата.
САД немаат план
Ормутскиот теснец е воден пат за околу една петтина од светската нафта, главна извозна рута за нафта и течен гас од арапските земји, сојузници на Америка. Иран се закани дека ќе пука врз секој танкер што ќе помине низ теснецот. Цените на осигурувањето на бродовите скокнаа, сообраќајот низ теснецот беше намален за 95 проценти. Трамп изјави за Фокс њуз дека екипажите на танкерите треба да покажат храброст и да пловат низ Ормутскиот теснец.
Како Вашингтон процени дека Иран, нација од 92 милиони жители, нема да одговори посилно отколку на минатогодишните 12-дневни израелски и американски напади врз иранските нуклеарни постројки? Во првата недела, САД нападнаа повеќе од 3.000 цели во Иран.
Иранците одговорија со испукување ракети и беспилотни летала врз американските воени бази на Блискиот Исток, Израел и градовите на арапските сојузници на САД. Американските претставници мораа да ги прилагодат плановите во лет, објави NYT, од брзо наредување за евакуација на амбасадите до развивање предлози за политика за намалување на цените на нафтата.
По состанокот зад затворени врати на владини претставници со членови на Конгресот, демократскиот сенатор Кристофер Мерфи изјави во вторникот дека администрацијата нема план за Ормутскиот теснец и не знае како да го отвори повторно.
„Намерното нарушување на пазарот на нафта од страна на иранскиот режим е краткорочно и неопходно за долгорочната добивка од уништување на овие терористи и заканата што ја претставуваат за Америка и светот“, изјави портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит.
Пентагон изненаден
Министерот за одбрана Пит Хегсет во вторникот призна дека жестокиот одговор на Иран со напади врз соседните земји го изненадил Пентагон. „Не можам да кажам дека нужно очекувавме тие да реагираат токму така, но знаевме дека е можно. Мислам дека тоа е демонстрација на очајот на режимот“, рече американскиот секретар за одбрана на прес-конференција во Пентагон.
Њујорк тајмс објави дека помошниците го предупредиле Трамп дека ризикуваат зголемување на цените на нафтата ако го нападнат Иран, но Трамп ги минимизирал нивните загрижености како краткорочни загрижености што не треба да ја засенат неговата мисија за уништување на иранскиот режим. Тој им наредил на министерот за енергетика Рајт и на министерот за финансии Скот Бесент да работат на развој на опции во случај на нагло зголемување на цените.
Но, тој не ги искажа јавно сè до пред неколку дена кога вети дека американската влада ќе финансира воено осигурување за танкери што се осмелуваат да поминат низ Ормутскиот теснец. Рајт во вторник објави дека морнарицата успешно го придружила танкерот низ теснецот, а објавата ги подигна цените на акциите и ги смири нафтените пазари.
Но, потоа Рајт ја избриша објавата на социјалните медиуми откако други официјални лица изјавија дека немало воена придружба, предизвикувајќи повторно пад на пазарите. Напорите за продолжување на сообраќајот низ теснецот беа комплицирани од разузнавачките информации дека Иран се подготвува да го минира теснецот, изјави еден функционер за NYT.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
