Вечер анализа

Историска посета на Ангела Меркел: "Wir schaffen das"?

Германската канцеларка Ангела Меркел доаѓа во Македонија за прв пат. Политички тешкаш од ваков калибар не доаѓа само за една тема среде викенд. Таа доаѓа, според досегашното искуство, за најмалку три важни работи.

Референдумот, мигранти и консезуална политика на Балканот (Македонија).

За референдумот е јасно дека ќе даде поддршка и што може да се очекува да каже. За политиката, се очекува со соговорниците да зборува за две важни точки: разграничувањето меѓу Србија и Косово и политичката состојба во Македонија. Дали Македонија ќе биде мини Германија и клучен играч? И за што?

Првата посета на германската канцеларка на Скопје може да биде сигнал дека Македонија ја враќа улогата на „добро момче" на Балканот. Услов за тоа е успех на референдумот и реализирање на договорот со Грција.

Германската канцеларка Ангела Меркел во Скопје доаѓа со едноставна агенда. Да изрази поддршка за успех на референдумот на 30 септември и да ги повтори ветувањата оти Македонија има добра перспектива доколку тоа се случи. Поранешната германска амбасадорка во Македонија, Гудрун Штајнакер за Дојче веле оценува дека е јасно оти причината за посетата е референдумот.

„Меркел најверојатно ќе ги охрабри Македонците да се одлучат за поддршка на компромисот кој го постигнаа Заев и Ципрас", вели таа. Освен спорот за името, се очекува да се разговара и за евро-атлантската интеграција на Македонија.

„Германската канцеларка не може да вети, но може да го реафирмира она што Советот на ЕУ го заклучи во јуни годинава, а тоа е дека преговорите за членство во ЕУ ќе можат да започнат следната година доколку се реализираат бараните услови. Во прв ред тука спаѓа решавањето на спорот со Грција", вели Штајнакер.

Тоа што по Меркел, еден по друг, следуваат и посетите на шефот на дипломатијата Хајко Мас и министерката за одбрана Урсула фон дер Лајен само го засилува впечатокот дека Германија е сериозно заинтересирана за успех, не само на референдумот, туку и на земјата во следниот период. Доказ за тоа е и најавата дека двете земји во иднина потесно ќе соработуваат и во сферата на економијата.

Македонскиот премиер Зоран Заев во својот кабинет ќе добие советник кој ќе биде во постојана врска со официјален Берлин и ќе биде задолжен за подготовка на квалификувана работна сила, но и за олеснување на инвестициите на германските фирми во земјата кои во моментов веќе вработуваат над 20 илјади луѓе, јави Дојче Веле

Со посетата на Меркел, но и на други водечки светски политичари во следниот период, владата се надева дека граѓаните ќе го добијат клучниот импулс за помасовно да излезат и да се изјаснат за иднината на државата.

„Канцеларката немаше да дојде доколку се работеше за партиска политика или избори", вели за ДВ, шефот на дипломатијата Никола Димитров.

„Посетата се случува затоа што референдумот е за иднината на Република Македонија. Нашите граѓани ќе го разберат тоа", вели Димитров.

Светските и европските медиуми анализираат дека Германија веќе некое време е во центарот на вниманието поради растечките тензии кои се појавуваат помеѓу два меѓусебно спротивставени кампови и две политики кои веднаш може да влезат во директна борба за лидерство во најголемата економија на Европа. Но, епицентарот на внимание и последните денови стана град Кемниц, каде што тензиите ескалираа во улични судири, полицијата се мобилизираше од околните градови да помогне, што резултираше со значителен немир во редовите на германските власти.

Зошто Кемниц? Зошто сега? Пошироката позадина на оваа приказна веќе е позната. Германските власти усвоија во 2015 политика на "отворени врати" кога станува збор за прием на мигранти, што веднаш доведе до тоа Германија да стане главна дестинација за мигранти и бегалци за време на мигрантската криза во истата година. Но, оваа еднострана одлука од Берлин наскоро предизвика остри критики во и надвор од Германија. До крајот на септември истата година, федералните германски региони имаа исполнет капацитет за мигранти, но тие продолжија да пристигнуваат. Локалните власти го обвинија Берлин за неразумен пристап кон кризата.

Иако германската влада зазема алтруистички став, истакнувајќи дека Германија како најголема економска сила во Европа има и човечка одговорност да им помогне на жртвите, вистинските причини за спроведување на "политиката на отворени врати" може да се најде во извештаите на ситуацијата на германскиот пазар на труд.

Германија е интензивна економска локомотива чија големина, особено кога многу европски земји стагнираат, е тешко да се замисли. Да го земеме ова како објаснување - Германија денес и по добивањето на повеќе од еден милион мигранти, има околу 1,1 милион работни места. Со други зборови, ако Германија може да ја најде таа дополнителна работна сила некаде, нејзината економија ќе се развива уште побрзо и посилно.

Секако, како што Германците се убедени, едно дополнително лице не значи едно слободно работно место помалку. Покрај тоа, Германија во моментов има 2.37 милиони невработени работници. Зошто? Бидејќи тие ги немаат потребните работни вештини.

Следново е особено интересно: минатата година работно место беше отворено во просек од 63 дена, толку потребно за чекање да се појави работник со соодветно знаење и искуство. Оваа година отворените работни места чекаат во просек до 103 дена за квалификуван работник - речиси двојно повеќе од претходната година.

Што ни кажува ова? Ако "основните" работни места се веќе доста полни, сега постои нова (и нова) потреба за повеќе квалификувани работници, а наоѓањето на нив не е лесно. Германија по ова прашање се обидува сешто, бидејќи, иако таа е најголемата економија на Европа, знае дека не е она што може да биде ако ја има потребната работна сила.

Што е со имигрантите? До крајот на 2015 година, германските власти воведоа ограничувања за влез во земјата, контрола, но беше предоцна. Многумина сѐ уште сакаат да дојдат во Германија денес, а пораката дека работните места што би можеле да ги пополнат веќе се шири бавно - бидејќи оваа порака треба да го помине буквално половина од светот.

Каква е ситуацијата сега? Еден милион бегалци се пуштени во земјата, повеќето од нив сè уште не го знаат германскиот, а честопати им недостасуваат основни работни вештини што и се потребни сега. Само еден од седум лица кои бараат азил во Германија денес ги има потребните квалификации за тековните потреби (и него или неа да се донесе на вистинската локација, која може да биде на другиот крај од Германија).

Според најновата анкета на германската стопанска комора (ДИХК), дури 56% од компаниите имаат недостиг на квалификувана работна сила и велат дека тоа претставува во моментов најголем ризик за нивниот бизнис - бројката денес е 3 пати повисока отколку во 2011 година.

Се бараат инженери, развивачи на софтвер, електричари, управители на градилишта и многу повеќе.

Некои со ентузијазам мислеа дека добар дел од тој кадар ќе можат да "создадат" имигрантите. Но, се чини дека често истакнатата германска точност тука сѐ заврши. Интеграција е огромна работа и иако Германија, која веднаш се фати за работа се соочи со фактот дека Германија едноставно нема доволно искуство во процесот на интеграција на странците од такви размери, ниту пак Германија е САД.

Исто така, за влез на толку многу имигранти не може, дури и ако се е совршено планирано, да помине без негативни последици, а тоа негативно влијание ќе предизвика голема напнатост во германското општество.


Поради масовното иселување македонските компании се повеќе се соочуваат со недостигот на работни сила од секаков вид. Бизнисмените го вклучија алармот, велат дека проблемот мора да се решава под итно. Од Регионалната стопанска комора во Припеп дури предложија тоа да се направи ако треба и со увоз на работна сила.

„Има можност да се спречи на национално ниво со тоа што може да се направи одредена национална стратегија, да може да се отворат нашите можности, нашите компании, нашата држава за увезување на потенцијална работна сила, што покасно анализите ќе ни покажат. Бугарија го направи со увоз на претставници на потенцијална работна сила од Индија и Кина. Значи може да го следиме тој чекор", изјави Ирена Јакимоска, претседател на Регионална стопанска комора Прилеп.

Дел од компаниите пак велат дека стипендирањето на средношколците и студентите еден од начините тие да се задржат тука. Дел веќе започнале со оваа мерка.

„Инвестиравме во средното индустриско училиште Ристе Ристески Ричко 80.000 долари, во реновирање на 4 практични училници, се со цел добивање на едуциран млад кадар кој иднината и опстанокот ќе го гради во општина Прилеп", рече Кире Станкоски, стопанственик.

Македонските компании исто така бараат еднакви услови како и странските инвестиции во ТИРЗ-овите.

„Се соочуваме со одлив на работна сила во зоните, но знаеме дека се корисници оние кои партиципираат таму, кои работат, на накаква државна помош, која значително ги олеснува условите за работење во однос на домашните компании", вели Орде Ѓорѓиоски, стопанственик.

Но за жал засега нема решение за најголемата причина за иселувањето, а тоа е ниската плата, која воопшто не е доволнa за пристоен живот.



 

 

Да, тоа е точно дека во Германија поради ситуацијата доаѓа до ренесанса на екстремно десничарските партии и движења и точно е дека десничарите заради суров политички интерес може да ги преувеличаат проблемите, кои дојдоа со мигранти - бидејќи без нив дури и никогаш немаше да котираат како што котираат сега. Но, велејќи го сето тоа, некои факти не може да се скријат под тепих - во една година, 2016 година, Германија доби зголемување на криминалот од имигрантите за 52,7%. Понатаму, сексуалните престапи во кои најмалку едно осомничено лице е емигрант значително се зголеми - од 1,8% во 2012 година на 9,1% во 2016 година.

Ова значи дека огромното мнозинство сексуални престапници се уште се "домашни", но во оваа ситуација политичките поени се собираат без точна анализа на статистичките податоци. Факт е дека имигрантскиот криминалот е во пораст во сите категории и тоа за германските десничарски партии е и повеќе од доволна артилерија за да се пробијат до врвот на политиката, па дури и може да ја загрозат вечната канцеларка Ангела Меркел. Оваа приказна тука доаѓа до ескалацијата во Кемниц, а последиците од оваа ескалација може да се почувствуваат и на германската политичка сцена.

Но, пред да ги разгледаме фактите, треба да се истакне нешто друго. Сите страни во оваа ситуација внимателно ги следат политичките последици што, како што рековме, може да бидат огромни.

Ова во практична смисла значи дека Германија се наоѓа во состојба на ненадејно губење на објективноста. Медиумите се наоѓаат во тивок бојкот на вестите за криминалот на мигрантите, дури и непристојна самоцензура, или целосно ги заташкуваат.

Тоа е сосема погрешно, десничарите се трудат да предупредат на овој пробелм, преувеличено или не – покажува состојбата на теренот. Кога германските медиуми кријат – расте подрршката надвор од Германија преку пространоста на интернет дистрибуирани приказни за тоа како Германија стана една голема опасна зона во која градови се малтретирани од радикални исламисти, силувачи и крадци.

Крајно погрешен пристап - ситуацијата во Германија во овој момент е неопходно да се покаже како што навистина е, без разубавување и без претерување. Овој пристап се политизира "Silenzio stampa" доведува до ширење на параноја и антиимигрантските сили и може лесно да се искористи за да ја протурка приказна за тоа како основањо се обидуваат да ги прикријат реалноста (кој за жал е вистина).

Ајде да се вратиме во Кемниц. Тоа е град на исток од Германија со околу 250.000 жители. Од 1953. до 1990. градот бил наречен Карл Маркс Штад, голема биста од најважните социјалистички теоретичари и денес се наоѓа во центарот на градот. Сепак, иако е област која беше под раководство на социјалистичката Источна Германија, просторот денес на источна Германија е многу повеќе наклонет кон десничарските партии отколку западниот дел на земјата. Покрај тоа, Десничарската алтернатива за Германија (AfD) минатата година освои околу четвртина од гласовите во Кемниц.

Дојде три часот во ноќта, сабота, 26 август. На улицата Brückenstraße постои борба меѓу десетици луѓе. Три од нив во туркањето се прободени со нож, а еден од нив - Даниел Хилиг (кој имагерманско-кубанско потекло) - почина во болница следниот ден од последиците на ранување со нож. Хилиг беше фудбалер, како и навивач во локалниот клуб Кемницер.

Утрото по убиството полицијата уапси двајца осомничени - 23-годишен Сириец и 22-годишен Ирачанец. Но, подоцна се покажа дека убиецот, што пет пати го избол Хилиг всушност е човек по име Јусиф Абдула Ибрахим и за него има од претходно издаден налог за апсење. Абдула и е познат на полицијата, бидејќи има шест престапи, вклучително и физички конфликти и поседување дрога. Тој доби 8 месеци условна казна во јули. Тој е еден од имигрантите кои пристигнаа 2015 година и требаше да биде депортиран во 2016 година, но поради сè уште нејасна причина е во Германија. Оние што го познавале во едно интервју изјавиле дека секогаш имал нож.

Хилиг беше убиен во ноќта по прославата на градот, згора на тоа, фестивалот заврши порано отколку што беше планирано само заради убиство што се случи. Веднаш, ден потоа, започнаа антиимигрантски демонстрации во градот, вклучувајќи и напади по десната страна, врз оние кои личат на имигранти. Иронично, Даниел Хилиг не е жртва, можеби мета на одмазда бидејќи неговиот татко бил Кубанец, а мајка му е Германка.

Веднаш откако десничарите излегоа на улиците, и левичарите излегоа. До вечерта следниот ден улиците беа преполни со илјадници од едните и другите, а полицијата тешко можеше да ја контролира состојбата, со користење на водени топови, одржување на растојанието меѓу нив и на тој начин да се спречи уште поголем конфликт.

Германскиот министер за внатрешни работи, Хорст Зихофер рече дека го "разбира" гневот на луѓето, но во исто време го осуди насилството и рече дека локалната полиција е "во тешка ситуација."

Ако нешто беше полошо, гласините се ширеа дека убиениот се обидувал да заштити девојка од сексуални напаѓачи. Оваа информација не е потврдена, но не изненадува, со оглед на политичката клима која се шири во Кемниц, Германија и во светот со голема брзина.

Ситуацијата во градот е сé уште напната, но најголемиот конфликт се случи на 27-ми август. Полицијата истакнува дека илјадници биле на улиците. Од една страна, имало маскирани милитантни демонстранти, а од десната страна, некои, исто така, користеле нацистички поздрав.

Следното утро, по неколку десетици повредени, ситуацијата се смири малку. Зошто тогаш сè уште го спомнуваме Кемниц? Затоа што дури врие - десничари повикуваа на нови големи протести, Кемниц е во центарот на вниманието, а сега сака да се претвори во епицентарот на нешто, на поголем антиимигрантски револт.

Анти-имигрантска група, Про-Кемниц, е една од водечките, најчесто околу неа се собираат и нео-нацистички групи како што Третиот пат, Die Rechte, Freie Kameradschaft, Junge nationalist, Wir Sind Kandel и други. Со други зборови, Кемниц е преку ноќ стана магнет за оние кои веќе долго време чекаа некаде да ескалира и епицентарот од кој ќе се бранува може да се прошири во Германија. Полицијата од Дрезден и Лајпциг пристигна во градот, очекувајќи нови конфликти.

Во неделата, на 29 август, регионалната влада на Саксонија, каде што се наоѓа Кемниц, побара помош од федералната полиција.

Заменик-претседателот на Владата на Германија во Бундестагот, Волфганг Кубички (од СДП), како главен виновник за ескалацијата во Кемниц го посочи Меркеловиот "Wir schaffen das" диктат (тоа е изјава на Ангела Меркел од 2015 година - се преведува како "Ние тоа го можеме" или "Можеме да се справиме со тоа", се разбира, размислувајќи за бегалци и мигранти).

Значи, да видиме како ситуацијата во Кемниц директно ги погодува тензиите на Берлин, што може да биде само почеток. Не е никаква тајна дека Ангела Меркел едвај се одржува на власт, а напнатата ситуација во Германија може да ескалира во секој момент како што ескалира и во Кемниц.

Германија има проблем што нема да биде лесно да се реши, и колку што фокусот е на про и анти-сентименти кога станува збор за имигрантите, сето тоа не е само политичко туку и економско прашање.

Реално гледано, германската економија без постојана имиграција би доживела дефект, а не стагнација - компаниите кои во моментов панично бараат работници не само што не може да останат на една платформа, туку и капитализмот едноставно не функционира така.
Ова значи дека "вратата" ќе остане отворена, мора, а можеби и не повеќе, колку што беше во 2015 година. Берлин сега мора да балансира меѓу економските потреби и растечката фрустрација на населението.

Дали е воопшто возможно? Ако е така, до кога? Сегашна политика нема многу време, или ќе создаде некоја убер програма за интеграција со невидена ефикасност или ќе се случи неизбежно – постојан раст на десницата која во оваа ситуација ја гледа својата историска можност.

 

Поврзани

Најнови вести

Коментари